• Thứ Bảy, 25/01/2020 | 17:52 GMT+7
  • 24h qua

Tìm hiểu về kiến trúc nhà gỗ kẻ truyền Bắc Bộ ở Việt Nam

NTLT - 17:23, 23/12/2019

Kiến trúc - xây dựng mỗi vùng miền đều phản ánh những nét văn hóa, truyền thống khác nhau, thể hiện qua kiến trúc nhà ở. Nếu như Nam Bộ có nhà rường thì Bắc Bộ có nhà gỗ kẻ truyền. Trong đó, kiến trúc nhà gỗ kẻ truyền ở Bắc Bộ thể hiện đậm nét văn hóa miền Bắc.

Kiến trúc nhà gỗ kẻ truyền: Tìm hiểu khái niệm Nhà kẻ truyền là gì?

Nhà gỗ kẻ truyền (hay nhà kẻ truyền) là lối xây dựng đặc trưng của người Việt cách đây vài trăm năm. Những ngôi nhà được coi là kẻ truyền đều có đặc điểm xây dựng là làm bằng gỗ, có mái ngói rêu phong, kết hợp với sân vườn để phơi rơm, phơi thóc. 

Ngày nay, số lượng nhà kẻ truyền truyền thống không còn nhiều, thay vào đó là những ngôi nhà bê-tông kiên cố. Chính vì vậy, những ngôi nhà xây dựng theo lối kiến trúc nhà gỗ kẻ truyền sót lại thường có giá trị cao về mặt tinh thần.

nha-co-tram-tuoi-lam-tu-go-lim-homeAZ6

Kiến trúc nhà gỗ kẻ truyền: Phân loại nhà kẻ truyền

Nhà kẻ truyền thường được phân loại theo số lượng gian, chái giống như những mẫu nhà cấp 4 truyền thống. Nhà kẻ truyền 3 gian, 4 gian, 5 gian, có khi là 7 gian… được phân loại tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và nhu cầu sử dụng của từng gia đình.

Trong đó thì loại nhà gỗ kẻ truyền 3 gian là có số lượng nhiều hơn cả. Nhà gỗ kẻ truyền 3 gian được thiết kế gồm 6 cột tính từ ngoài vào trong bao gồm cột hiên, cột con, cột cái sau đó lại tới cột cái, cột con và cột hậu.

Bên cạnh số lượng vượt trội của nhà gỗ kẻ truyền 3 gian thì nhiều người còn lựa chọn loại nhà gỗ kẻ truyền 5 gian. Tuy nhiên, để làm nhà gỗ 5 gian thì gia chủ cần sở hữu khu đất có diện tích đủ lớn để xây dựng nhà 5 gian mà vẫn đảm bảo không gian thoáng mát, rộng rãi. Bên cạnh đó, chi phí để xây dựng nhà gỗ kẻ truyền 5 gian là không hề nhỏ nên nhiều gia đình đã chọn gỗ xoan nhằm giúp giảm chi phí.

Chi phí xây nhà kẻ truyền

Chi phí xây nhà kẻ truyền khá cao, bởi giá nguyên liệu gỗ xây dựng hiện nay rất cao, đồng thời chi phí cho nhân công, thợ khá đắt đỏ. Việc thi công và xây nhà kẻ truyền không thể thực hiện được bởi những đội thợ có tay nghề thấp mà phải là những thợ có tay nghề cao và kinh nghiệm làm việc đáng kể trong cùng lĩnh vực chuyên môn mới có thể thực hiện được ngôi nhà kẻ truyền đẹp nhất!

Gỗ - nguyên liệu tạo thành những ngôi nhà kẻ truyền đẹp cần chú ý điều gì
kien-truc-nha-go-ke-truyen-bac-bo-viet-nam-homeAZ0

Do được thiết kế chủ yếu bằng chất liệu gỗ cho nên từ hệ thống cột, kèo, khung, mái,… đều được làm bằng gỗ và có tác dụng đó là chịu lực chính cho toàn bộ ngôi nhà. Để có được một căn nhà gỗ kẻ truyền chất lượng cao thì loại gỗ thường được sử dụng đó chính là gỗ lim, gỗ mít, gỗ sên, nhà gỗ xoan,…

>>Xem thêm: Đâu là xu hướng sử dụng vật liệu gỗ nội thất tương lai?

Có được gỗ để làm nhà kẻ truyền cần phải trải qua một quá trình xử lý lâu dài và vô cùng công phu. Thông thường, khi xử lý gỗ làm nhà, nếu chưa tính đến quá trình khai thác và vận chuyển, thì cũng cần phải trải qua quá trình ngâm gỗ ở bùn ( thường được ngâm ở các ao, hồ của làng). Sau khi gỗ được ngâm trong khoảng thời gian dài được vớt lên và phơi nắng mưa. Quá trình này có khi phải tốn đến cả khoảng thời gian kéo dài 3 năm. Chính vì thế, để chuẩn bị xây dựng được một ngôi nhà kẻ truyền công phu như thế này, đôi khi chủ nhà phải bỏ quãng thời gian chuẩn bị cả 4 đến 5 năm trời kể cả về mặt nhân công, chi phí, và đặc biệt là nguyên liệu xây dựng cần rất chu đáo. Ngày nay, do sự phát triển của lĩnh vực đồ gỗ mà việc mua bán, giao thương trở nên thuận tiện hơn. Quãng thời gian chuẩn bị xây dựng nhà kẻ truyền có thể được rút ngắn lại nhưng cũng kéo dài hơn so với xây nhà bằng nguyên liệu thông thường. Ít nhất cũng phải tốn khoảng gần 2 năm mới có thể hoàn thiện.

Đối với những thiết kế nhà ở hay các mẫu nhà cấp 4 thông thường, hệ thống cột, vỉ kèo, rui, mè… có khi được làm bằng sắt hộp hay những nguyên liệu hiện đại khác. Còn đối với kiến trúc nhà gỗ kẻ truyền như thế này, tất cả được sử dụng bằng nguyên liệu gỗ tự nhiên. Từ cột cho đến khung vỉ kèo, xà gồ,… Thông thường ở mỗi ngôi nhà kẻ truyền cũng chỉ sử dụng một loại gỗ duy nhất. Bởi nó mang đến vẻ đẹp và sự thống nhất về mặt màu sắc, độ bóng và độ chịu lực cho toàn bộ công trình nhà kẻ truyền đẹp như thế này!

Thiết kế và thi công nhà kẻ truyền
kien-truc-nha-go-ke-truyen-bac-bo-viet-nam-homeAZ

Kiến trúc nhà kẻ truyền Bắc Bộ từ xưa cho đến nay vẫn giữ nguyên được nét đẹp truyền thống với mục đích nhằm giữ nguyên những giá trị văn hóa, đồng thời mang đến cho người ở công năng sử dụng tối ưu nhất. Toàn bộ phần khung xương của nhà thường được làm bằng gỗ, trong khi đó, chất liệu gạch, vữa xây dựng làm tường cho ngôi nhà kẻ truyền đẹp. Đôi khi, trong nhiều mẫu thiết kế, đặc biệt là khi thiết kế nhà thờ kết hợp nhà ở, thì việc sử dụng thêm chất liệu đá cho kiến trúc nhà thờ được áp dụng khá nhiều. Bởi khi sử dụng thêm vật liệu đá, mẫu thiết kế nhà kẻ truyền, hoặc các thiết kế nhà thờ họ, từ đường, nhà thờ tổ sẽ trở nên uy nghi, bền vững, trường tồn hơn. Hợp với phong thủy và ý nghĩa của những thiết kế nhà thờ như vậy.

Nhà kẻ truyền - chi tiết trạm trổ, trang trí làm nên nét kiến trúc đẹp toàn mĩ
nha-co-tram-tuoi-lam-tu-go-lim-homeAZ3

Những họa tiết trang trí cho nhà kẻ truyền thường được chạm theo hình rồng, cành lá cách điệu hoặc những hình hoa văn đối xứng đều đặn công phu. Tất cả hòa quyện với nhau tạo nên một tổng thể thống nhất và đẹp mắt.

Bước vào không gian nội thất bên trong cảm giác như được sống lại những kí ức xưa cũ đậm tính lịch sử của cả một dân tộc. Vẻ đẹp và tính hoài niệm vô cùng cao trong những mẫu nhà kẻ truyền đẹp.

Kiến trúc nhà kẻ truyền thường được sử dụng cho các không gian nhà thờ họ sang trọng. Phần mái của những mẫu nhà kẻ truyền vẫn được sử dụng hệ mái ngói đỏ truyền thống. Độ dốc, độ thoải của mái nhà cao hơn so với những thiết kế nhà cấp 4 thông thường. Đặc biệt, ở một số mẫu thiết kế nhà thờ họ tộc thì phần mái ngói được sử dụng tương tự như kiểu mái đình truyền thống. Phần mái được thiết kế và thi công rất công phu mang lại cho ngôi nhà kẻ truyền đẹp sự sang trọng, hoành tráng và vô cùng bề thế cho ngoại thất ngôi nhà.