• Thứ Ba, 18/02/2020 | 20:22 GMT+7
  • 24h qua

Tết Nguyên Tiêu và những điều kiêng kị trong ngày Tết Nguyên Tiêu

NTLT - 11:13, 08/02/2020

Tết Nguyên Tiêu (hay Tết Trạng Nguyên, Tết Thượng Nguyên) được tổ chức vào ngày rằm tháng Giêng 15/1 âm lịch, là dịp lễ được rất nhiều gia đình Việt chú trọng.

Tết Nguyên Tiêu là gì? Nguồn gốc ra đời của ngày Tết Nguyên Tiêu

Tết Nguyên Tiêu (hay Tết Trạng Nguyên, Tết Thượng Nguyên) được tổ chức vào ngày rằm tháng Giêng 15/1 Âm Lịch hàng năm. Đây là dịp lễ được rất nhiều gia đình Việt chú trọng.

Empty

Vào ngày này, người dân thường cúng sao giải hạn theo quan niệm của dân gian và lên chùa ước nguyện, cầu mong những điều may mắn, an lành đến với cuộc sống. Hiện nay, hoạt động lễ hội vào Tết Nguyên Tiêu (hay lễ hội đêm trăng rằm, lễ hội rằm tháng Giêng) được nhiều địa phương chú trọng tổ chức.

Các hoạt động trong này này bao gồm: tổ chức nghi lễ, diễu hành, múa lân sư rồng, đố chữ, thư pháp, tổ chức ca múa nhạc kịch, lễ cầu an, dâng đèn,...

Empty

Có câu "Lễ Phật quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng" là vì rằm tháng Giêng là ngày rằm khởi đầu của năm, thích hợp với việc ước nguyện điều lành. Vào ngày này người dân nên đến những nơi chùa chiền để cầu nguyện cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, làm nhiều điều thiện lành...

Nguồn gốc ra đời của ngày Tết Nguyên Tiêu vào 15 tháng 1 hàng năm

Tết Nguyên Tiêu là ngày lễ hội cổ truyền bắt nguồn từ Trung Quốc. Ở Việt Nam được gọi là Tết Thượng Nguyên.

Theo truyền thuyết kể lại rằng, có một con thiên nga từ trên trời bay xuống trần gian nhưng bị một người thợ săn bắn chết. Vào đúng ngày 15 tháng 1, Ngọc Hoàng ra lệnh cho các vị thần tiên, cử một đội quân Thiên Đình xuống hỏa thiêu toàn bộ con người và muông thú dưới hạ giới để trả thù cho con thiên nga đó. Tuy nhiên do không đồng ý với việc làm này mà một số vị thần tiên đã liều mình xuống hạ giới để bày kế cho loài người. Thế là vào ngày 15 tháng 1, nhà nhà treo đèn lồng và bắn pháo hoa để Ngọc Hoàng và các vị thần trên Thiên Đình tưởng rằng nhà cửa của họ đã bị phóng hỏa, thiêu rụi. Loài người thoát được cảnh diệt vong.

Lại có một truyền thuyết khác, kể rằng thời Vũ Hán có cô gái trẻ sống trong cung cấm, do không thể về thăm cha mẹ nên đã có ý định tự vẫn vào đúng ngày 15 tháng 1. Cảm động trước tấm lòng đó, một vị quan trong triều đã giúp cô bằng cách tâu với vua là vào ngày 16 tháng 1 triều đình sẽ bị thiêu rụi do Ngọc Hoàng sai thiên binh vạn tướng xuống trần gian trừng phạt. Vị quan đó đưa ra một kế sách là tất cả các gia đình trong kinh thành đều phải treo đèn lồng trước của nhà mình và treo ngoài đường vào ngày 15 trước đó. Nhân lúc không ai để ý, cô gái trẻ đã trốn về nhà thăm cha mẹ mà không ai hay biết.

Những câu chuyện trên chỉ là truyền thuyết cổ xưa, được lưu truyền lại nhằm mục đích giải thích lý do vì sao có sự ra đời của ngày Tết Nguyên Tiêu. Tuy nhiên các học giả Trung Quốc cho rằng Tết Nguyên Tiêu người ta hay thắp đèn lồng xuất phát từ truyền thống sử dụng lửa và nhằm mục đích xua đi những điều không may của người dân nước này.

tet nguyen tieu la gi homeaz (9)

Người dân Trung Quốc thường thắp đèn lồng vào ngày Tết Nguyên Tiêu. Do đó ngày này còn được gọi là Lễ hội đèn lồng. Mọi người còn có phong tục ghi ước nguyện của mình vào những chiếc đèn và thả bay lên trời.

Những điều kiêng kị trong ngày Tết Nguyên Tiêu

Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu) là một trong những ngày rằm lớn nhất năm theo quan niệm của người Việt Nam nói riêng và một số quốc gia châu Á nói chung. Chính vì vậy cần tránh những sai sót khi chuẩn bị mâm cỗ cúng.

Dọn dẹp bàn thờ nhưng không “xin phép”Trước khi lau dọn ban thờ tổ tiên trong nhà, cần thắp một nén hương để xin phép thần linh và người đã khuất để được xê dịch các vật trên ban. Việc này để tránh động ban thờ, làm kinh động đến tổ tiên, tránh bị trách tội.

Mua sắm đồ cúng lễ không đúngKhông dùng hoa giả, quả giả để cúng rằm tháng Giêng vì như thế xem như là lừa dối tổ tiên. Lễ cúng gia tiên gồm có một mâm lễ chay và một mâm lễ mặn, đầy đủ hương hoa, đèn, nến, hoa quả tươi, thịt gà, nem rán, canh, rau xào...

Mâm cúng để chung đồ mặn với đồ chay: Theo như một số lời khuyên từ các chuyên gia trong lĩnh vực thờ cúng, thì mọi người chỉ nên bày trầu cau, hoa quả, bánh kẹo lên ban thờ còn mâm cúng các món mặn thì đặt lên một chiếc bàn nhỏ đặt ở phía dưới thấp hơn.

Sử dụng bát đũa hàng ngày làm đồ cúng lễ: Những món đồ dùng thường ngày theo quan niệm dân gian đã bị uế tạp, không được mang lên ban thờ để tổ tiên dùng. Do đó khi cúng cần thay bộ mới.

Thắp sai số nén hương, ăn mặc luộm thuộm: Số nén hương chỉ nên là số lẻ như 1, 3, 5, 7 vì số lẻ tượng trưng cho phần âm. Khi làm lễ trang phục phải tuyệt đối chỉnh tề, trong quá trình cúng khấn cũng không được ngắt quãng.

Empty

Vào ngày Tết Nguyên Tiêu chú ý không cúng bằng hoa giả, trái cây giả, không nên cúng thủ lợn, không cúng món chay giả mặn.

Cách chuẩn bị mâm cỗ cúng Tết Nguyên Tiêu đầy đủ nhất

Tùy theo sở thích cũng như hoàn cảnh, thời gian của gia chủ mà những mâm cỗ cúng vào ngày Tết Nguyên Tiêu sẽ có sự khác nhau giữa số lượng món và các món.

Những gia đình ăn chay hoặc có người ăn chay có thể làm đan xen giữa các món chay và món mặn. Miễn sau mâm cỗ Tết phải đủ đầy, nhiều màu sắc, được bày biện trang trí đẹp mắt, hương vị phong phú, thể hiện sự kính trọng của con cháu đối với ông bà tổ tiên.

tet nguyen tieu la gi homeaz (9)

Thông thường trên mỗi mâm cỗ cũng Tết Nguyên Tiêu sẽ gồm có 10 món. Với những gia đình không theo đạo Phật, mâm cỗ cúng gia tiên thường là mâm lễ mặn, có 4 bát, 6 đĩa (hoặc nhiều hơn).

Ngày nay, trong các gia đình hiện đại, việc chuẩn bị những món ăn trong mâm cỗ cúng rằm không còn bó buộc trong những quy tắc, lễ nghi xưa. Mâm cỗ ngày Tết Nguyên Tiêu bây giờ đã có thêm nhiều màu sắc hơn, nhiều chị em nội trợ thời đại 4.0 đã lựa chọn cho mình và cả gia đình những món ăn ngày Tết vừa đẹp mắt, vừa bổ dưỡng thơm ngon mà vẫn đảm bảo cho một mâm cỗ cúng đủ đầy.

Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty

Hình ảnh những mâm cỗ cúng rằm tháng Giêng của các chị em phụ nữ Việt được chia sẻ cho nhau trên các trang thông tin, mạng xã hội. Ai ai cũng muốn "khoe" thành quả của mình với mọi người, thông qua những món ăn ngon được bày biện, trang trí đẹp mắt, với ước mong một năm sung túc, đủ đầy, trọn vẹn, vui tươi. Nguồn ảnh: Group YÊU BẾP (Esheep Kitchen).