• Chủ Nhật, 26/01/2020 | 07:02 GMT+7
  • 24h qua

Ý nghĩa mâm ngũ quả và cách bày mâm ngũ quả ngày Tết

NTLT - 08:18, 15/01/2020

Mâm ngũ quả ngày Tết là nét văn hóa đặc trưng của người Việt, thể hiện sự thành kính hướng về nguồn cội, tổ tiên và ước mong một năm mới đủ đầy, hạnh phúc.

Trong mỗi gia đình người Việt Nam đều có một ban thờ tổ tiên mà mỗi khi Tết đến xuân về thì đây là nơi rất được xem trọng và được trang hoàng lộng lẫy nhất. Tết Âm lịch ngoài bánh chưng, cây nêu, câu đối và những lời chúc sức khỏe thì chắc chắn một thứ không thể thiếu trong ngày này đó là những mâm ngũ quả nhiều màu sắc.

Độ khoảng 28 tháng Chạp theo lịch âm thì nhà nào cũng bắt đầu bày biện, sắp xếp ban thờ sao cho thật tươm tất, lựa chọn những loại quả đẹp mắt, to tròn đầy đặn để sắp xếp thành một mâm ngũ quả, mà theo quan niệm của dân gian xưa, một mâm ngũ quả đẹp là một mâm ngũ quả nhiều sắc màu của 5 loại quả khác nhau tạo nên và mâm ngũ quả đó phải đủ đầy để mong một năm mới nhiều tài lộc.

Empty

Mâm ngũ quả đẹp là mâm ngũ quả có màu sắc rực rỡ, đầy đặn.

Ý nghĩa mâm ngũ quả ngày Tết theo quan niệm của 3 miền Bắc - Trung - Nam

Miền Bắc

Trong văn hóa phương Đông, vạn vật dung hòa cùng trời đất. Vì thế, mâm ngũ quả của người dân miền Bắc thường được lựa chọn để kết hợp giữa các yếu tố Ngũ hành tương ứng với 5 màu sắc: màu trắng (Kim), màu xanh (Mộc), màu đen (Thủy), màu đỏ (Hỏa), màu vàng hoặc nâu (Thổ). 

Miền Trung

Dải đất miền Trung thường xuyên chịu nhiều thiên tai bão lũ, nên các loại quả ở đây không phong phú như miền Bắc và miền Nam. Do vậy người miền Trung không quá câu nệ trong việc chọn các loại quả để bày trí lên mâm ngũ quả. Họ thường chọn đủ 5 loại quả khác nhau theo mùa, hoặc do nhà trồng được. Tuy nhiên với 2 loại quả đó là chuối và bưởi thì các gia đình miền Trung vẫn ưu tiên lựa chọn bởi vì ý nghĩa cầu mong con đàn cháu đống, hạnh phúc viên mãn.

Miền Nam

Mâm ngũ quả của người dân miền Nam bình dị, dân dã và hóm hỉnh với ý nghĩa “cầu - sung - vừa - đủ - xài”, tương ứng đó là 5 loại quả: Mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài, với ước mong năm mới đủ đầy, sung túc. Ý nghĩa mâm ngủ quả giản dị là mỗi người chỉ cầu mong cho mình có một cuộc sống vừa đủ "xài" (đủ dùng) thôi, không cần hơn. 

Ngoài ra, một số gia đình còn có thêm quả thơm (miền Bắc gọi là quả dứa) với mong muốn con cháu đầy nhà và một cặp dưa hấu xanh để cầu may mắn, bình an.

Những loại quả thường được bày trên mâm ngũ quả ngày Tết

Mỗi vùng miền với những thức quả đặc sản địa phương sẽ có những loại hoa quả (trái cây) khác nhau để bày biện trên mâm ngũ quả. Tuy nhiên theo quan niệm dân gian, có một số loại quả nhất định thường được lựa chọn để bày lên mâm ngũ quả mỗi dịp Tết đến xuân về bởi vì những ý nghĩa tốt đẹp mà chúng mang lại. 

Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty
Empty

Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết đẹp theo đặc điểm 3 miền

Miền Bắc

Chuối là loại quả đầu tiên được sắp xếp trong mâm ngũ quả của người dân miền Bắc. Đây là loại quả được đặt làm trọng tâm trong mâm ngũ quả, với ý nghĩa hình dáng nải chuối giống như bàn tay vươn ra che chở cho sự bình an của các thành viên trong nhà.

Loại quả tiếp theo bắt buộc phải có trong mâm ngũ quả của người miền Bắc đó là quả bưởi. Quả bưởi tròn trịa đầy đặn thường được đặt phía trên nải chuối, chính giữa trung tâm mâm ngũ quả. Ngày nay quả bưởi dần được thay thế bằng phật thủ bởi hình dáng của loại quả này giống như hình bàn tay Phật, có ý nghĩa may mắn, bình an.

Mặc dù quan niệm của người miền Bắc là bày mâm ngũ quả theo Ngũ hành, nhưng ngày nay có rất nhiều gia đình thường chọn nhiều hơn 5 loại quả để sắp xếp, miễn sao mâm ngũ quả đầy đặn, có nhiều màu sắc sặc sỡ.

Miền Trung

Mâm ngũ quả của người miền Trung được trang trí, bày biện theo hình thức những quả to, nặng đặt ở dưới cùng để làm đế, những quả có trọng lượng nhỏ và dễ dập nát sẽ đặt bên trên hoặc chèn xen kẽ vào các chỗ trống. Nhiều gia đình miền Trung còn cài xen kẽ những bông hoa cúc vàng vào mâm ngũ quả để trông đẹp mắt hơn.

Không quá cầu kỳ câu nệ trong việc bắt buộc phải chọn quả nào để bày lên mâm ngũ quả. Ngày Tết người dân miền Trung thường có những mâm ngũ quả khác nhau giữa mỗi gia đình.

Miền Nam

Mâm ngũ quả của người dân miền Nam sẽ lấy quả thơm (quả dứa) làm đế (thường chọn 3 trái dứa có hình thức đẹp, chắc chắn để phía dưới dùng) tiếp theo đó là 5 loại quả "cầu - sung - vừa - đủ - xài" bày biện xung quanh. 

y-nghia-va-cach-bay-mam-ngu-qua-ngay-tet-homeaz.vn11

Mâm ngũ quả là nét văn hóa đặc trưng không thể thiếu của người Việt Nam mỗi dịp năm mới đến.

Mâm ngũ quả ngày Tết là nét văn hóa truyền thống đặc trưng của người Việt, dù có sự khác nhau giữa các vùng miền nhưng đều thể hiện sự thành kính hướng về nguồn cội, tổ tiên, với ước mong đón một năm mới sung túc, đủ đầy, viên mãn.sign